Saç Egzamasına Ne İyi Gelir? Sebepleri ve Tedavisi

Saç egzaması, kafa derisinde kaşıntı, kızarıklık, kepeklenme ve yağlanma gibi belirtilerle ortaya çıkan yaygın bir cilt sorunudur. Sebepleri arasında kalıtsal özellikler olduğu gibi stres, hormonal değişiklikler, bağışıklık sistemindeki hassasiyet, mevsim geçişleri ve cilt bariyerinin gücünü kaybetmesi alevlendirici sebepler arasında olabilir. Saç bakımı rutinlerinde kullanılan kimyasallar ve ısı da bu sebepler arasındadır. Peki saç egzamasına ne iyi gelir?

Egzama, saç derisi de dahil olmak üzere vücudunuzdaki herhangi bir cilde etki etme ihtimali vardır. Kaşıntılı saç derisi belirtisi yaşıyorsanız, seboreik, atopik veya kontakt dermatitiniz olabilir.¹

Dermatit olarak da adlandırılan egzama, cildin kaşıntılı, iltihaplı olmasına veya döküntü benzeri bir görünüme sahip olmasına neden olan bir grup durumun adıdır. Bazıları tedaviyle kaybolurken, bazıları ise kroniktir ve uzun süreli gözlem ve yönetim gerektirir.

Saç egzamasının neden olduğunu doğrulamak ve ayrıca semptomlara neden olabilecek diğer durumları dışlamak için doktorunuzla görüşmek en doğru seçenektir.

Saç Egzaması Çeşitleri

Seboreik Dermatit

Saç derisi, yüz ve sırt gibi cildinizin yağlı bölgelerinde ortaya çıkan kronik bir dermatittir. Seboreik dermatit sürekli bakım gerektirir ve zaman zaman alevlenme ihtimali vardır.¹

Atopik Dermatit

Atopik dermatit, saç derisinde ortaya çıkabilen ancak vücudun diğer bölgelerini de etkileyen kronik bir dermatit şeklidir. Bu rahatsızlık, ömür boyu sürebilen bir durum olabilir ve genellikle küçük çocuklarda teşhis edilir. Egzamanın en yaygın şeklidir.

Kontakt Dermatit

Kontakt dermatit, cildinizin çevrenizdeki bir şeyle temas etmesi sonucu tepki vermesiyle oluşur. Aktif döküntüyü tedavi etmeniz gereklidir. Ancak semptomlara neden olan tetikleyiciyi belirleyip onunla daha fazla temastan kaçındığınızda reaksiyonu yönetmeniz daha kolay olur.

Saç Egzaması Belirtileri

Çeşitli egzama türlerinin belirtilerine sahip olan saç egzaması kuru, kaşıntılı, pullu ve iltihaplı olabilir. Egzama, açık tenlilerde kırmızı, koyu tenlilerde ise çevredeki deriden daha açık veya daha koyu renkte bölgeler olarak ortaya çıkar). Egzama alevlenme evresinde, sulanabilir ve ağrılı da olabilir. Bu belirtiler özellikle dönemsel olarak ortaya çıkar ve yaşam kalitesine etki eder.²

Saç Egzamasına Ne İyi Gelir?

Peki saç egzamasına ne iyi gelir? İşte etkili ve doğal destekler³:

Saç Derisi Tahriş Edicilerden Kaçınmak

Çoğu kozmetik şampuan, sert bir deterjan olan sodyum lauril sülfat (SLS) içerir. SLS, köpürerek yağı temizler ancak özellikle egzama olan saç derisi için son derece tahriş edici hale gelir. Saç derisi egzaması olanlar, ürün etiketlerini okuyarak SLS içermeyen şampuanları tercih etmelidir. SLS’siz şampuanlar daha az köpürse de yine de temizlik sağlar.

Diğer Kaçınılması Gereken Tahriş Ediciler:

• Parfümlü veya kokulu ürünler (esansiyel yağlar dahil).
• Ağaç kuruyemişi yağları (badem, makadâmya gibi), özellikle kuruyemiş alerjisi öyküsü varsa.
• Metilizotiazolinon (MI), limonen ve linalool gibi koruyucular.

Kullanılan Şampuana Alternatifler

Normal şampuanlar saç derisini tahriş ediyorsa, alternatifler yardımcı olur:

• Yumuşatıcılar (Emoliyanlar): Losyon formundaki yumuşatıcılar suyla iyi karışır ve saç yıkamak için kullanılabilir (ancak saçı biraz yağlı bırakabilir).
• Tıbbi Şampuanlar: Katran Bazlı Şampuanlar (örneğin Capasal, T/gel): Ölü hücreleri döker ve cilt hücresi büyümesini yavaşlatır. Ancak açık renkli saçlarda renk bozulmasına ve güneş hassasiyetine yol açar.
• Salisilik Asit İçeren Şampuanlar: Pullu görünümü azaltmaya yardımcı olur.
• Ketokonazol Şampuanlar: Kepeğe neden olan mantarı öldürmeye yardımcıdır.
• Selenyum Sülfit Şampuanlar: Antifungal bir ajan içerir, ancak saçı ve saç derisini renklendirme ihtimali vardır.
• Parfümsüz ve Nemlendirici Şampuanlar: Kuru saç derileri için faydalıdır.

Saç Kremi Alternatifleri

Durulama sırasında saç kremleri, saçta kaldığı için saç derisi egzamasına daha fazla tahriş eder.

• Seyreltilmiş Elma Sirkesi: Saça parlaklık vermek için suyla seyreltilerek (örneğin 100 ml sirke + 500 ml su) sprey şeklinde kullanılabilir. Saçın koruyucu tabakasını düzleştirerek parlaklık sağlar.
• Seyreltilmiş Mineral Yağı: Saçın dolaşmasını önlemek ve elektriklenmeyi azaltır. Saçlara sprey yoluyla ılık suda seyreltilmiş sprey mineral yağı kullanılabilir.
• Özel Tarama Tarağı: Saç kremi kullanılmayan saçlardaki düğümlenmeyi ve saç dökülmesini önlemeye yardımcı olur.

Saç Egzamasına İyi Gelecek Günlük Yaşam Önerileri

Saç Kurutma Makinesi Kullanımı:

Düşük/ılık ayarda kullanılmalıdır. Yüksek ısı, saç derisini kurutarak kaşıntı ve tahrişe yol açar.

Doğal Yağlar:

Hindistan cevizi yağı veya doğal bitkisel yağlar saç derisini nemlendirip yatıştırır.

Ilık Su Kullanımı: Çok sıcak su egzamanın kötüleşmesine neden olabileceği için ılık su tercih edilmelidir.

Stres Yönetimi: Egzama stresle tetiklendiği için günlük rutinde küçük stres azaltıcı aktiviteler etkili olur.

Saç Yapısını Güçlendirmek İçin Hangi Vitaminler Etkilidir?

Saç egzaması tedavi edilirken saçın güçlenmesi de önemlidir. Bunun için:

• Biotin: Normal cildin korunmasına katkıda bulunur. ⁴ Ayrıca, yapılan bir araştırmada; biotin kullanımı, bu vitaminin hastalığın patogenezinin altında yatan ana metabolik yolları kesintiye uğrattığı için seboreik dermatitte kulanılması mantıklı bulunmuştur. Biotin ile tedavi, yüksek sebore oranı ile karakterize komedonal aknede de fayda sağlar ve topikal retinoidlerle tedavi edilen aknede, pullanma ve tahrişin kontrolüne katkı sağlar.⁵
• Çinko: Bir 2024 çalışması, 56 gün boyunca günde iki kez çinko laktionat içeren yumuşatıcı krem uygulamasının etkilerini inceledi. Araştırmacılar, bunun aşağıdakileri iyileştirmeye yardımcı olduğunu belirtmiş olup ayrıca, bu krem ayrıca egzama tedavisinin önemli bir bileşeni olan etkilenen cilt bölgelerini nemlendirmeye yardımcı olmuştur. ⁶ Ayrıca çinko, normal saçın korunmasına katkıda bulunur.⁴
• Bakır:  Vücutta bulunan en önemli eser elementler arasında bakır da vardır. Eser elementlerin eksikliği veya fazlalığı cilt hastalıkları riskinin artmasıyla ilişkilidir. Bu nedenle bu elementlerin takviyesini artırmak veya alımını sınırlamak dermatolojik tedavide yardımcı olur.⁷ Ve bakır, normal saç ve cilt pigmentasyonuna katkıda bulunur. ⁴

Söz konusu takviyelerin düzenli kullanımı saç egzamasına iyi gelen destek tedaviler arasındır. Perfectil Hair Crush Gummies, saç sağlığını ekstra desteklemek isteyenlere özel olarak formüle edilmiş çiğnenebilir bir multivitamindir. İçerisinde At Kuyruğu Ekstresi, L-sistin, Üzüm Çekirdeği Ekstresi ve Koenzim Q-10 gibi özel besin maddeleri dahil 21 mikrobesin maddesi vardır. 

Özetle, saç egzamasına ne iyi gelir sorusunun yanıtı doğru bakım, doğal içerikler ve saç derisini yatıştıran uygulamalardır. Düzenli vitamin desteği ve hassas bakım rutini ile hem saç derisi hem de saç yapısı güç kazanır.

Kaynakça

1 https://www.healthline.com/health/skin-disorders/eczema-on-scalp#types-of-eczema

2 https://eczema.org/information-and-advice/types-of-eczema/scalp-eczema/

3 https://www.gloshospitals.nhs.uk/your-visit/patient-information-leaflets/hair-care-for-eczema-of-the-scalp/

4 Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Hakkında Yönetmelik

5 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31638351/

6 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10891035/

7 https://www.mdpi.com/1422-0067/25/7/3823

8 https://www.vitabiotics.com.tr/perfectil-hair-crush-gummies/