Menisküs Yırtığına Ne İyi Gelir? Nedenleri ve Belirtileri
Menisküs, diz eklemindeki yükü dengeleyen ve hareketi destekleyen kıkırdak yapıdır. Ani dönme hareketleri, ağır spor aktiviteleri, çömelme sırasında dizin zorlanması veya yaşa bağlı kıkırdak aşınması menisküs yırtığına neden olabilir. Aslında, menisküs yırtığı dizde en sık görülen kıkırdak yaralanmalarından biridir. Kıkırdak, eklemlerinizi ve kemiklerinizi koruyan bağ dokusudur. Peki menisküs yırtığına ne iyi gelir, belirtileri nelerdir?
Menisküs Yırtığı Neden Olur?1
Koşarken aniden yön değiştirdiğinizde veya ayağınız sabitken ve diziniz bükülüyken üst bacağınızı çevirdiğinizde yırtılma meydana gelir.1 Bu yırtılmalar genellikle ön çapraz bağ yaralanması gibi diğer diz yaralanmalarıyla birlikte görülmektedir. Bazı durumlarda, parçalanmış kıkırdağın bir parçası koparak diz eklemine takılır. Bu nedenle eklem kilitlenebilir.
Ancak menisküsler yaşla birlikte de zayıflar, sandalyeden kalkarken garip bir dönüş yaparken bile yırtılma ihtimali vardır. 70 yaş ve üstü kişilerin %40’ından fazlasında menisküs yırtığı görülmüştür.
Bu durum genellikle dizde ve eklemlerde ağrı, şişlik, takılma hissi ve hareket kısıtlılığı ile ortaya çıkar. Ani dönme hareketleri, ağır spor aktiviteleri, yanlış basma, çömelme sırasında dizin zorlanması veya yaşa bağlı kıkırdak aşınması menisküs yırtığına neden olur.
Menisküs Yırtığı Belirtileri
Menisküs yırtığınız varsa ve yırtık küçükse, ağrı ve şişliğin başlaması 24 saat veya daha fazla sürme ihtimali vardır. Dizinizde aşağıdaki belirti ve semptomların gelişme ihtimali vardır.2
- Çıtlama sesi
- Şişlik veya sertlik
- Özellikle dizinizi bükerken veya döndürürken ağrı
- Dizinizi tamamen düzleştirmede zorluk
- Dizinizi hareket ettirmeye çalışırken dizinizin kilitlenmiş gibi hissetmesi
- Dizinizin boşluğa doğru kayması hissi
Bu belirtiler doğru şekilde yönetilmezse günlük yaşamı olumsuz etkiler.
Menisküs Yırtığına Ne İyi Gelir?
Menisküs yırtıklarının tedavisi, yırtığın büyüklüğüne ve yerine, yaşınıza, aktivite seviyenize ve ilgili yaralanmalarınıza bağlıdır.
Neyse ki, tüm menisküs yırtıkları ameliyat gerektirmez. Diziniz kilitlenmiyorsa, stabil ise ve belirtiler ortadan kalkıyorsa, cerrahi olmayan tedavi yeterli olacaktır. Peki, menisküs yırtığına ne iyi gelir?
İşte iyileşmeyi destekleyen etkili yöntemler:3
- Dinlenme: Diz eklemini zorlamamak ilk adımdır.
- Soğuk Kompres: İlk günlerde şişlik ve ağrıyı azaltmaya yardım eder. Ağrı ve şişlik geçene kadar veya 2-3 gün boyunca her 3-4 saatte bir 15-20 dakika uygulayın.
- Dizi Yükseltme: Ödemi azaltmak için dinlenirken dizin yüksekte tutulması önerilmektedir.
- Hafif Egzersizler: Doktor önerisiyle yapılan güçlendirme hareketleri diz stabilitesini artırır.
- Koltuk değneği kullanın: Bacağınıza ağırlık vermeyin çok ağrıyorsa koltuk değneği kullanın.
- Dizlik takın: Diziniz güçsüz veya dengesiz hissediyorsa dizlik yardımcı olur.
- Ağrı kesici ilaçlar alın: İçinde steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar dahil olmak üzere reçetesiz satılan ağrı kesiciler rahatsızlığı hafifletmeye yardımcıdır. Bu ilaçların yan etkileri olabilir. Birkaç günden fazla günlük olarak kullanmanız gerekiyorsa doktorunuza danışın.
Bu yöntemler, menisküs yırtığına ne iyi gelir sorusunun temel çözümleri arasında yer alır.
Menisküs Yırtığında Vitamin Kullanımı
İyileşme sürecinde bağ dokusunun güçlenmesi önemlidir. Bu nedenle bazı vitaminler doğal bir destek sağlar:
- C Vitamini: Kıkırdağın ve kemiklerin normal fonksiyonu için gerekli olan normal kollajen oluşumuna katkıda bulunur. 4 Hormon ve kollajen sentezinde önemli bir kofaktör olan C vitamini, bağışıklık, demir emilimi ve antioksidan gerektiren süreçlerde rol oynar. 5
- Bakır: Normal bağ dokuların korunmasına katkıda bulunur. 4
- Çinko, Manganez, D vitamini: Bu vitamin ve minareller normal kemiklerin korunmasına katkıda bulunur. 4 Ayrıca, güncel bir araştırmaya göre hem in vitro hem de in vivo çalışmalarda çinko, insanlardaki osteoartrit (OA) benzeri kıkırdak dejenerasyonunda MIA kaynaklı değişiklikleri önlemeye yardımcıdır. Bu da çinkonun insanlarda OA için önleyici bir takviye olma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.6
Jointace Collagen; Glukozamin, Kondroitin, Tip II Hidrolize Kollajen, Zencefil Ekstresi ve mikro besinler olmak üzere kemik ve eklem sağlığını desteklemek isteyenlere özel olarak formüle edilmiştir. Bu vitaminler iyileşme dönemini destekler ancak takviye kullanmadan önce mutlaka uzman görüşü alınmalıdır.
Özetle, menisküs yırtığına ne iyi gelir sorusunun yanıtı dinlenme, uygun bakım, kolay egzersizler ve diz sağlığını destekleyen vitaminlerdir. Doğru yaklaşım ile iyileşme süreci hızlanır.
Kaynakça:
1 https://www.webmd.com/pain-management/knee-pain/meniscus-tear-injury
2 https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/torn-meniscus/symptoms-causes/syc-20354818
4 Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Hakkında Yönetmelik (32169/ 20.04.2023 tarihli resmi gazete)
